एफक्यान अब कता (बहस) ? ‘आउने महाधिवेशनमा उम्मेदवारी नदिने’ अध्यक्ष श्रेष्ठको घोषणा

पूर्वाधार निर्माणमा जोडिने निर्माण व्यवसायीहरुको यो संस्था स्थापना २६ औं वर्षमा प्रवेश गर्दासम्म यसले निकै चुनौतीपूर्ण मोडहरु पार गर्दै यहाँसम्म आइपुगेको हो
निर्माण सञ्चार, काठमाडौं नेपालको निर्माण उद्योगको एउटैमात्र छाता संगठनका रुपमा रहेको ‘नेपाल निर्माण व्यवसायी महासंघ’ (एफक्यान) आफ्नो २० औं महाधिवेशन गर्नुपर्ने बेला विशेष साधारण सभामार्फत् अघि बढ्ने कसरतमा छ ।

निजी क्षेत्रमार्फत् राज्यको पूर्वाधार निर्माणमा जोडिने निर्माण व्यवसायीहरुको यो संस्था स्थापना २६ औं वर्षमा प्रवेश गर्दासम्म यसले निकै चुनौतीपूर्ण मोडहरु पार गर्दै यहाँसम्म आइपुगेको हो ।

पूर्वाधार विकास सम्बन्धी देशको नीति र नियमनकारी निकायहरु निकम्मा जस्तै बनेको यो मुलुकले निजी र सरकारी क्षेत्रबीच प्रतिस्पर्धात्मक वातावरण (संरचना र नीतिगतरुपमै) बनाउन नसक्ता यतिबेला नेपालको निर्माण उद्योग पनि ‘मिलेमतो’को राजका रुपमा विकृत थलो बन्दै गएको गुनासो बढिरहेको छ ।

देशले संघीयता वरण गरेसँगै मुलुकभित्र रहेका एफक्यान र यस्तै संघसंस्थाहरु पनि यतिबेला नयाँ संरचना मात्रै नभई नयाँ नीति, नयाँ भिजन र कार्यक्रम सहित नयाँ युगमा प्रवेश गर्नै पर्ने भौतिक तथा मनोवैज्ञानिक दबाबमा छन् ।

यो दबाबको प्रभाव यतिबेला निर्माण क्षेत्रको यो संस्थाले पनि भोगिरहेको छ ।

‘केही मानवीय त्रुटि’का कारण प्रादेशिक संरचनामा गएको एफक्यानको विधानमा विवाद उत्पन्न भयो । विवादलाई गहिरिएर हेर्दा भावी नेतृत्व कसले हत्याउने भन्ने मनोविज्ञान पनि अर्काे कडीका रुपमा देखापर्छ । र, दोस्रो चाहिँ यस्ता संस्था हाँक्ने सारथिहरुमा नहुर्किएको लोकतान्त्रिक संस्कार पनि, जसले गर्दा छलफलबाट निराकरण हुने विषयहरु विवाद र घम्साघम्सीका रुपमा देखिएझैं लाग्छ ।

विधानको २७ नम्बर बुँदा र ‘मताधिकार छैन’ भन्ने बुँदा यतिबेला बहसमा तानिएको छ ।

महासंघ मूलतः पेसागत संगठन भए पनि यसका ‘प्लेयर’हरु प्रत्यक्ष रुपमा ‘निर्माण व्यवसायी’ तर अप्रत्यक्ष रुपमा कुनै न कुनै राजनीतिक दलको मनोविज्ञानबाट ‘ग्रसित’हरुको जमघट पनि हो भन्ने भुल्न हुँदैन ।

जतिबेला नेतृत्व प्रतिस्पर्धाको समय आउँछ, त्यतिबेला यो मनोविज्ञान पनि प्रकट भएको र भित्री रुपमा यसैले ‘ड्राइभ’ गरेको यर्थाथ हो ।

दक्षिण एसियाजस्तो पिछडिएको मुलुकमा पेसागत धर्म भन्दा पनि राजनीतिक धर्म बढी नै हाबी हुने गरेको यर्थाथ नयाँ होइन ।

‘तर, नयाँ हुनु पर्ने यतिबेला के चाहिँ हो भने, मुलुक अब राजनीतिक नभई आर्थिक ‘क्रान्ति’को चरणमा प्रवेश गरिसकेको अवस्थामा समृद्धिको नारा गुञ्जिरहेको अवस्था छ । समृद्धिको आधार पूर्वाधारको विकास बाहेक अर्काे विकल्प छैन । यो सत्य जान्दाजान्दै पनि नेपालको पेसागत संस्थाहरुले पूर्णरुपमा पेसागत मर्यादा, पेसागत आचरण र पेसागत प्रतिस्पर्धालाई नै प्रमुखता दिनु पर्नेमा त्यसो हुन नसकिरहेको देखिन्छ । यो सच्चिनु पर्ने कुरा हो,’ भन्छन् निर्माण क्षेत्रविश्लेषक अर्थविद् तेज ढकाल ।

जेहोस्, यतिबेला एफक्यान-- गौचन हत्या प्रकरणबाट छताछुल्ल भएको निर्माण जगत्भित्र हुर्किएका विकृति हटाउनै पर्ने दबाब एकातिर रहेको छ भने अर्काेतिर देशले खोजेको समृद्धिको मनोवैज्ञानिक दबाब र अवसरका लागि यो पेसामा रहेका युवा पुस्ताको नेतृत्व विकासको हस्तक्षेपकारी आकांक्षाको दबाबमा छ ।

समग्रमा, एफक्यान इतिहासको नयाँ मोडमा उभिएको छ ।

यो पानीढलो यस्तो ठाउँमा छ, कि यसले आज लिने बाटो सही दिशामा गएन भने यो संस्थाको भविष्य समेत कुन अवस्थामा जाला भन्ने ठाउँमा छ ।

ठिक यही बेला एफक्यान अध्यक्ष विष्णुभाइ श्रेष्ठले राजधानीको होटेल प्यागोडामा भएको एक विशेष भेलामा ‘आउने नेतृत्वका लागि आफूले उम्मेदवारी नदिने’ घोषणा गरे । प्रस्तुत छ, यही सन्दर्भमा एफक्यान अध्यक्ष श्रेष्ठसँग निर्माण मिडियाले गरेको छलफलको सारसंक्षेप–

OOO

अध्यक्षज्यू, विशेष साधारणसभाको तयारीबारे बताइदिनु हुन्छ कि !

धन्यवाद, यतिबेला नेपाल निर्माण व्यवसायी महासंघ विशेष साधारण सभाको तयारीमा छ । यसबारे सबै तयारी पूरा भइसकेको छ । महासंघको जिन्दगीमा नयाँ मोड दिने यस घडीमा हामीले देशैभरका निर्माण व्यवसायी मित्रहरुलाई कार्यक्रममा सहभागी हुन, एजेन्डा माथि सिर्जनात्मक सुझावहरु दिन अपिल पनि गरेका छौं ।

विशेष साधारण सभाको एजेन्डाहरु के हुन् त ?

यो विशेष साधारण सभा हो । यसका मुख्यतः २ वटा एजेन्डा छन् ।

यी एजेन्डा पनि विशेष किसिमकै छन् । पहिलो हो विधानमा देखिएको समस्या समाधान गर्ने बारे के गर्ने भन्ने र दोस्रो हो, आगामी महाधिवेशनको मिति टुंगो लगाउने । यही हो ।

विशेष अधिवेशन गर्नै पर्ने कारण के आयो त अध्यक्षज्यू ?

किनभने, विशेष परिस्थिति पैदा भएपछि हरेक संघसंस्थाले आफ्नो संस्थाको जिन्दगीमा विशेष निर्णय लिनु पर्ने भएपछि यस्तो विशेष अधिवेशन गर्ने गर्छन् ।

नेपाल निर्माण व्यवसायी महासंघका हकमा पनि केही विधानगत समस्याहरु देखा परे ।

विधानमा रहेका केही प्रावधानहरुमा प्रदेशका प्रतिनिधिहरुले चुनिन र चुन्न पाउने अधिकारबारे विरोधाभाषपूर्ण कुरा आएपछि पक्ष विपक्षमा तर्कहरु हुने नै भए ।

त्यसैले म एउटा अध्यक्ष भएको नाताले, महासंघको भाविष्यबारे सोच्नु पर्दा विवादकै बीचमा नेतृत्व छनोट हुने कुराले झन् पछि झन् जटिलता थप्ला भनेर सुझबुझपूर्ण निर्णय लिन लागिएकाले विशेष साधारण सभा डाकिएको हो ।

र, यसमा बाहिर हल्ला पिटाइएजस्तो कुनै गलत मक्सद वा कारणले नभई महासंघको जिन्दगीमा भइपरी आएको समस्या हल गर्न हामीले सामूहिक रुपमै एकैठाउँ जम्मा हुने निर्णय गरेका हौं ।

अनि, तपाईले त आउने महाधिवेशनमा आफूले उम्मेदवारी नदिने घोषणा गर्नुभयो त ?

यसो नि, म त यतिबेला अभिभावकीय ठाउँमा छु । म त सामाजिक अभियन्ता पनि हुँ । लायन्स पृष्ठभूमिबाट पनि आएको मान्छे हुँ । मैले त चुनाव गराउनु पर्छ नि ।

यदि चुनाव मैले गराउँछु भने म आफैं उम्मेदवार हुने कुरा कति विश्वसनीय हुन्छ भन्ने त आम मानिसले सोध्ने गर्छ । त्यसले मेरा लागि यतिबेला संस्था नै प्रमुख कुरा हो ।

यसको भविष्यका लागि मैले नयाँ नेतृत्व स्थापित गराउने हो । र जिम्मेवारी हस्तान्तरण गर्ने हो नि । यही हैन लोकतान्त्रिक आचरण भनेको पनि ?

सबैले संस्था ठूलो हो भनी सोच्नु परो । आफू आउने कि नआउने, आफूले पाउने कि नपाउने भन्ने हो भने त संस्थामा व्यक्तिवाद हाबी भइहाल्छ नि ! हैन र ?

त्यसैले, मैले यस्तो भनेको हुँ । यद्यपि म आफू पनि अध्यक्षको दाबी गर्ने ठाउँमा त छु नि । तर, जब मैले यस्तो भूमिका खेल्नु पर्छ भने मैले उम्मेदवारी दिन्न पो भनेको हुँ त !

 

 

...

बिहीबार, १० जेठ, ०७५

 

प्रतिक्रिया

Related