आर्थिक सर्वेक्षण भन्छः घट्यो गरिबी, बढ्यो राजश्व ! प्रतिव्यक्ति आम्दानी बढ्ने कस्तो छ दाबी ?
सोमबार, १३ जेठ, ०७६, निर्माण सञ्चार, काठमाडौं । अर्थमन्त्री डा युवराज खतिवडाले सोमबार संसद्मा आर्थिक वर्ष २०७५–७६ को आर्थिक सर्वेक्षण प्रस्तुत गर्दै गरिबी घटेको र राजश्व बढेको डाटा प्रस्तुत गरेका छन्।
आर्थिक वृद्धिकै कारण गरिबी घटेको उनको दाबी छ । उनका अनुसार स्थिर सरकार भएकाले र सामाजिक तथा आर्थिक पूर्वाधारमा भएको लगानी साथै, विप्रेषण आप्रवाहमा वृद्धि हुँदा गरिबी निवारणमा उल्लेख्य टेवा पुगेको हो ।
प्रस्तुत डाटा अनुसार निरपेक्ष गरिबीको रेखामुनिको जनसंख्या १८.७ प्रतिशत रहेको अनुमान छ । अघिल्ला आवमा यो झन्डै २१ प्रतिशत रहेको थियो । राजश्वमा वृद्धि भएबारे डा खतिवडाले चालु आर्थिक वर्षको फागुनसम्म संघीय विभाज्य कोष र संघीय सञ्चित कोषमा दाखिला भएको राजस्व ५ खर्ब रहेको बताए ।
अघिल्लो वर्षका तुलनामा २१.७ प्रतिशतले राजस्व बढेको हो ।
प्रतिव्यक्ति आय बढ्यो
अर्थमन्त्री खतिवडाले प्रस्तुत गरेको आर्थिक सर्वेक्षणले चालु आर्थिक वर्षमा आर्थिक वृद्धिदर ७ प्रतिशत र ८ महिनाको औसत मुद्रास्फिति दर ४.२ प्रतिशत रहेको उल्लेख गरेको छ ।
अर्थमन्त्रीले प्रतिव्यक्ति आम्दानी बढेर एक हजार ४७ अमेरिकी डलर पुग्ने अनुमान समेत प्रस्तुत गरेका छन् । आजको बजार मूल्यमा हिसाब गर्दा प्रत्येक नेपालीले वर्षमा औसतमा घटीमा १ लाख १७ हजार रूपियाँ आर्जन गर्छन् । प्रतिवेदन अनुसार प्रतिव्यक्ति खर्चयोग्य आय १ लाख ५५ हजार रूपियाँ पुगेको अनुमान छ। अर्थमन्त्रीले कुल ग्रार्हस्थ उत्पादनको १०–१२ प्रतिशत बचत हुँदै आएकामा चालु आर्थिक वर्षमा बचत बढेर २० प्रतिशत पुग्ने ठोकुवा गरे । लगानी बढ्नेबारे पनि आर्थिक सर्वेक्षणले डाटा प्रस्तुत गरेको छ । चालु आवमा कुल लगानी २९ प्रतिशतले वृद्धि भई २१ अर्ब ५७ अर्ब रूपियाँ हुने अनुमान प्रस्तुत गरेका छन् । कुल गार्हस्थ बचतको वृद्धि भन्दा कुल पुँजी लगानीको दर उच्च हुँदा बचत र लगानीको अन्तर बढ्दै गएको अर्थमन्त्रीको दाबी छ। फागुनसम्मको कुल सरकारी खर्च अघिल्लो वर्षको सोही अवधिको तुलनामा २.२ प्रतिशतले वृद्धि भई ५ खर्ब ४१ अर्ब रूपियाँ पुगेको छ । आर्थिक प्रगति हेरौं डाटामा विद्युत्को पहुँच पुगेको जनसंख्या – ७७.८ प्रतिशत नवीकरणीय उर्जा पहुँच पुगेको जनसंख्या– १८ प्रतिशत कुल विद्युत् उत्पादन– १,१४२ मेगावाट OO बीमा पहुँच – १८ प्रतिशत जनसंख्यामा बैंकको शाखा संख्या – ४,७०१ ओटा (७५३ मध्ये ७१३ स्थानमा) OO सडक– ३१,३९२ किमी -- कालोपत्रे – १४,१०२ किमी खण्डस्मित सडक– ७,८८१ किमी -- कच्ची सडक– ९,४०१ किमी कुल पर्यटक आगमन – ११ लाख ७३ हजार OO निर्यात – ६१ अर्ब रूपैयाँ -- गत वर्षको तुलनामा वृद्धि – १४.६ प्रतिशत आयात – ९ खर्ब ४९ अर्ब रूपैयाँ -- गत वर्षको तुलनामा वृद्धि – २३.८ प्रतिशत व्यापार घाटा– ८ खर्ब ८८ अर्ब रूपैयाँ भुक्तानी सन्तुलन – ५९ अर्ब रूपैयाँ (ऋणात्मक) भूकम्पपछिको पुनर्निर्माण ६ लाख ५ हजार निजी घर-- २६२ सरकारी भवन ४,२०१ विद्यालय -- ६४३ स्वास्थ्य संस्था भवन २२१ पुरातात्विक सम्पदा -- १२४ सुरक्षा निकायका भवन OO वैदेशिक व्यापार निर्यात – ६१ अर्ब रूपैयाँ -- गत वर्षको तुलनामा वृद्धि – १४.६ प्रतिशत आयात – ९ खर्ब ४९ अर्ब रूपैयाँ -- गत वर्षको तुलनामा वृद्धि – २३.८ प्रतिशत व्यापार घाटा– ८ खर्ब ८८ अर्ब रूपैयाँ -- भुक्तानी सन्तुलन – ५९ अर्ब रूपैयाँ (ऋणात्मक) पढौं यो पनि
अर्थमन्त्रीले स्वीकारे, ‘हुन सकेन पुँजीगत खर्चमा सुधार’– आर्थिक सर्वेक्षणः कुल लगानी २९.०%ले बढ्दा २१ खर्ब ५७ अर्ब हुने OOO
प्रकाशित: २०७६ जेठ १३
अर्थमन्त्रीले प्रतिव्यक्ति आम्दानी बढेर एक हजार ४७ अमेरिकी डलर पुग्ने अनुमान समेत प्रस्तुत गरेका छन् । आजको बजार मूल्यमा हिसाब गर्दा प्रत्येक नेपालीले वर्षमा औसतमा घटीमा १ लाख १७ हजार रूपियाँ आर्जन गर्छन् । प्रतिवेदन अनुसार प्रतिव्यक्ति खर्चयोग्य आय १ लाख ५५ हजार रूपियाँ पुगेको अनुमान छ। अर्थमन्त्रीले कुल ग्रार्हस्थ उत्पादनको १०–१२ प्रतिशत बचत हुँदै आएकामा चालु आर्थिक वर्षमा बचत बढेर २० प्रतिशत पुग्ने ठोकुवा गरे । लगानी बढ्नेबारे पनि आर्थिक सर्वेक्षणले डाटा प्रस्तुत गरेको छ । चालु आवमा कुल लगानी २९ प्रतिशतले वृद्धि भई २१ अर्ब ५७ अर्ब रूपियाँ हुने अनुमान प्रस्तुत गरेका छन् । कुल गार्हस्थ बचतको वृद्धि भन्दा कुल पुँजी लगानीको दर उच्च हुँदा बचत र लगानीको अन्तर बढ्दै गएको अर्थमन्त्रीको दाबी छ। फागुनसम्मको कुल सरकारी खर्च अघिल्लो वर्षको सोही अवधिको तुलनामा २.२ प्रतिशतले वृद्धि भई ५ खर्ब ४१ अर्ब रूपियाँ पुगेको छ । आर्थिक प्रगति हेरौं डाटामा विद्युत्को पहुँच पुगेको जनसंख्या – ७७.८ प्रतिशत नवीकरणीय उर्जा पहुँच पुगेको जनसंख्या– १८ प्रतिशत कुल विद्युत् उत्पादन– १,१४२ मेगावाट OO बीमा पहुँच – १८ प्रतिशत जनसंख्यामा बैंकको शाखा संख्या – ४,७०१ ओटा (७५३ मध्ये ७१३ स्थानमा) OO सडक– ३१,३९२ किमी -- कालोपत्रे – १४,१०२ किमी खण्डस्मित सडक– ७,८८१ किमी -- कच्ची सडक– ९,४०१ किमी कुल पर्यटक आगमन – ११ लाख ७३ हजार OO निर्यात – ६१ अर्ब रूपैयाँ -- गत वर्षको तुलनामा वृद्धि – १४.६ प्रतिशत आयात – ९ खर्ब ४९ अर्ब रूपैयाँ -- गत वर्षको तुलनामा वृद्धि – २३.८ प्रतिशत व्यापार घाटा– ८ खर्ब ८८ अर्ब रूपैयाँ भुक्तानी सन्तुलन – ५९ अर्ब रूपैयाँ (ऋणात्मक) भूकम्पपछिको पुनर्निर्माण ६ लाख ५ हजार निजी घर-- २६२ सरकारी भवन ४,२०१ विद्यालय -- ६४३ स्वास्थ्य संस्था भवन २२१ पुरातात्विक सम्पदा -- १२४ सुरक्षा निकायका भवन OO वैदेशिक व्यापार निर्यात – ६१ अर्ब रूपैयाँ -- गत वर्षको तुलनामा वृद्धि – १४.६ प्रतिशत आयात – ९ खर्ब ४९ अर्ब रूपैयाँ -- गत वर्षको तुलनामा वृद्धि – २३.८ प्रतिशत व्यापार घाटा– ८ खर्ब ८८ अर्ब रूपैयाँ -- भुक्तानी सन्तुलन – ५९ अर्ब रूपैयाँ (ऋणात्मक) पढौं यो पनि
अर्थमन्त्रीले स्वीकारे, ‘हुन सकेन पुँजीगत खर्चमा सुधार’– आर्थिक सर्वेक्षणः कुल लगानी २९.०%ले बढ्दा २१ खर्ब ५७ अर्ब हुने OOO
प्रकाशित: २०७६ जेठ १३
May 27th 2019
प्रतिक्रिया दिनुहोस्